Perfectie. Wat is dat? Nee, omdat dat het thema was. Wat bij mij zo aanwezig was. Perfectie. Ja. Jij gooit een balletje op zo. Ik vang dat balletje. Ik denk, oh leuk. En dan ga ik met die enthousiasme aan de slag en dan verzand ik ergens in. Het moet perfect. Ik denk dat we dat allemaal hebben. Maar ja, toen zei jij. Wat niet af hoeft kan eigenlijk niet stuk. Geïnspireerd door een liedje van Snelle. Echt waar? Ik ken die niet, maar ik leef onder die steen van 100 jaar geleden. Want we zeggen wel, het leven is een reis naar een doel. En dan zeggen we, ja, maar het gaat om de reis. Ja, ja, met ons hoofd snap ik wel, maar we willen allemaal wat af is. En dat weet ik wel, maar voelen en weten zijn twee verschillende dingen. Maar het snappen en het doen, daar zit nog het stuk gevoel tussen in mijn beleving. Dus als ik, ik kan iets heel erg snappen. Ik kan het ook uitvoeren, maar dan zit er nog geen bezieling in. Geen gevoel in. Ja, precies. Op het moment dat die bezieling komt, dan wordt het spannend en dan treedt perfectie op. Bij mij wel. Als ik zo rondom me heen kijk, streeft iedereen naar perfectie. Perfecte partner, perfecte baan, perfecte apparatuur, alles moet perfect. En het liefst mijn gedrag ook. Ja, want je moet toch... Niemand mag wat te klagen hebben, iedereen moet denken, wat een geweldig persoon. En we zeggen wel dat het niet zo is. Maar als je goed kijkt, goed luistert, is dat bullshit. Eigenlijk jokken we allemaal een heel klein beetje. En een heel klein beetje ook niet. Je voelde van, oh wat zegt dat dan eigenlijk? Oh ja, maar als iets naar jou voelt kan het ook niet perfect. Dus het is niet eens erop wijzen, als zijn er meer een constatering van een waarneming. Ja, want ik hou eigenlijk niet van wijzen. Nee, je bent meer van de observatie en als je observeert verbind je je niet aan de uitkomst. Je hebt geen verwachtingen. Hoe kun je nou bewust worden in jezelf? Shit, ik ben op de perfectietour. Dit is niet helpen. Het is een goede, kan op verschillende wijze. Wat is de meest makkelijke? Wat merk jij als jij in de perfectie gaat? Ja, in mijn hoofd. Ja? En waar voel je dat? Waar ervaar je dat? Meestal begint je lijf eerst. Je kaken of je buik. Je adem zet vast. Je schouders gaan wat... Ja, bij mij mijn schouders. Ja, die heb ik ook. Ik heb deze vooral. De kak klem. En dan gaat mijn hoofd heel hard op een gegeven moment en die stopt niet meer. Ben ik al voorbij dat mijn adem vast zit, zeg maar. Die heb ik ook al gemist. Eigenlijk begint het met, volgens mij... Dan moet ik eens even goed voelen. Volgens mij is het begonnen, maar dan kun je even mee voelen, met je adem gaat vastzetten. Dus je hebt eerst die enthousiasme, leuk, dat lente gevoel, die vlinder. Dan ga je in die doen modus en dan in ��n keer zet je adem vast. Want dan wordt er iets dat je denkt van, oh, dit is toch iets anders dan ik in mijn hoofd had, want ik heb een plaatje in mijn hoofd, hoe het eruit moet zien. En het lijkt er niet op. Dat is wel controle. Dat is controle gebaseerd op angst die we niet eens voelen. Want ik bedenk al hoe het eruit ziet. In plaats van dat je gewoon voelt van dit is wat ik wil doen en ik ga gaandeweg voelen wat er gebeurt. Wat er nodig is. Ja. Ja. Loop dat dan al even anders en denk je oh maar ik had dit niet gedacht. Oh maar als ik dit nou vergeet dan klopt dit niet. Dus. Dus je zit in je hoofd dus je bent niet meer bezig met. Je zit niet meer in je hoofd. Je bent niet meer met dat doei ding. Van die vlinders ben je bezig. Dus daar heb je afstand van genomen. En dan wordt het een frustratie. En dan die schouders. En dan komt perfectie in de plek. En dan wil je iets dat het zo goed is, dat jij zelf geen kritiek kan hebben. Precies. Op je werk. Maar dat is een heel dood stuk, want dan is het leeg. Ja, dat noem ik dooddenken. Ja, dat is het ook. Het is al knap dat je al in actie komt. Dat vond ik altijd, maar wat ik nu ineens realiseer is, als je dus in het proces bent, kun je het nog steeds dooddenken. Ja. En die had ik nog niet eerder meegemaakt. Nee? Bewust. Ja, ja, ja. Oh, wat cool. Er zijn dingen, ik zeg altijd, proberen, ja. Hoezo? Je moet het gewoon doen, want proberen is al een vaal inbouwen. Ik heb geprobeerd, dat is niet gelukt. Oh ja, dat is een hele goede. Maar het doen en daardoor kan het nog steeds falen, omdat je dus het dood denkt in dat proces. Dat je verstrandt in die perfectie en dan komt het het maar niet. Ja, en ja, dat. Maar dat is alweer theorie. Dat is ook een soort van bewustwording. Dat is net als als je iets zo gewend bent om het te doen. Een gewoonte wens. Wij leven in gewoontes. Patronen vaak, een overtuiging in de hele toestand. Dan begint het eerst met het bewust worden dat je het �berhaupt doet. En als je bewust wordt dat je het doet, dan pas kun je gaan voelen. Dan kun je kiezen. Dan wordt het absoluut. Ook dat is een proces van ontwikkeling. Vroeger startte ik niet eens met leuke vlinders. Ik start gewoon met fullblown stress. Het kwam eruit en het zat zo strak in elkaar, Timmer. Er zat geen beweging in, er was geen ruimte voor creativiteit. Niemand kon het opmerken, want het zat zo strak in elkaar. Weet je, iedereen kan daar zo mee werken en hem volgen, alleen er zit geen plezier meer in. Dus plezier, passie, bezieling. Ja. Ja. En dan vervolgens voelde ik nu die passie en dat plezier van wow, dit is leuk. Ergens. Dus loopt hij er heel even in, meer zo van laten zien hoe, ja heb ik nog meer ruimte om nog meer ruimte in te nemen. Dus waar ik vroeger in zo'n doosje zat, ben ik dat doosje wijder gaan maken, want je angst is niet meer dan je eigen grenzen. Dus wat jij gelooft dat je wel of niet kan, dat maakt een angst. En angst is een groot woord, maar ook een klein woord. En we maken hem groot. Dus een klein beetje spanning is ook eigenlijk angst. Maar je kunt daarmee voelen, waar heb ik dus een limiet gesteld voor mezelf, die eigenlijk uitnodigt om te kijken. Waar ik kan groeien, waar dan nog meer... Hoe zei jij dan nou? Angst naar zelfvertrouwen. Ja, vertrouwen is dat, want het laat je zien waar mag ik nog meer vertrouwen in mezelf en wat mag ik leren. Ik bedoel, alles wat je voor het eerst doet is een oefenen, maar ook een plezier. Het ligt eraan hoe je bekijkt. Een wijze vrouw zei ooit tegen mij, ga spelen en blijf spelen. Ja, omdat ik naar mijn hoofd snap dat het zo weer en op een bepaalde gevoelslaag wel, maar aangezien we altijd blijven groeien. kan het spel ook groeien. En ik was eens aan het spelen en dan kom je dus die perfectie tegen. En dat is interessant, want op een gegeven moment herkende ik, de ruimte was er, want jij gaf hem ook aan. Dus ik had een bepaalde, dat is dan een hele leuke energieke uitwisseling eigenlijk. Ik voelde hem. Ik had al wel jou wat gestuurd uit mijn enthousiasme. Ik ben maar ergens mee bezig. Want ik kan dat niet inhouden. En vervolgens geef je het druk. Oh, ik wil het graag zien. En toen bam. Oh shit, maar hij is niet af, hij is niet perfect, hij is niet... Oh, vandaar dat ik zo eigenlijk gespannen ben. Mijn hoofd te vast, zit in het hyperfocus. En dan heb je ook de ruimte om te kijken. Wat niet af hoeft kan niet stuk, want het is altijd een proces. Maar dan hebben we perfectionisme, eigenlijk angst en vertrouwen. Het perfectionisme nodigt uit om te zien waar je nog meer in vertrouwen mag groeien. Ja, want perfectionisme is gebaseerd op angst. Als je hem terug herleidt, perfectionisme betekent angst dat iets niet goed genoeg is, want hij gaat altijd terug naar jezelf. Ik ben niet goed genoeg, dus ik moet zorgen dat ik voor mezelf bewijs dat ik goed genoeg ben, zodat ik van de ander kan horen dat dat zo is, zodat ik niet durf mezelf te bevestigen. En dan kom je weer, je hoeft je niet kleiner voor te doen dan dat je bent. Ja, maar als je kijkt in de Nederlandse cultuur alleen al. Dit is een heel interessante. Ja, je moet niet kleiner voor doen dan je bent. Maar je moet wel nederig zijn. Ja, dat. Ja, ga vooral niet met je kop boven mijn veld uit. Je moet vooral... Zorg vooral niet dat je je opvalt. Doe maar normaal. Doe dat gek genoeg. Dat is normaal, ja. Daar heb ik nooit een boodschap aan. Als ik kijk vanuit mijn... Toen ik nog docent was. Als dus een leerling net afwijkt van het gemiddelde... raakte het eigenlijk de docenten... Ja, dit gaan mensen niet lukken normaal. Het raakte, als ik het over mezelf heb en ik kan er goed spiegelen, het raakte mijn ongemak. Van hoe ga ik om met iets wat afwijkt van de standaardnorm. Plus, natuurlijk, laten we eerlijk wezen, situatie klopt of niet. Je hebt te grote klassen, te veel wat je moet doen, dat werkt ook niet. Je kunt niet focussen op zoveel mensen. En voor iedereen individueel, terwijl we thuis al moeite hebben om twee kinderen individueel te bedienen. En dan snap ik, ouders worden weer getriggerd. Ja, maar mijn kind moet wel gezien worden. Ja, zie je ze zelf. Maar zie je jezelf? En voor mij ook, zie ik mijzelf. En zie ik waar ik heb vastgezet? Ik moet normaal zijn. Maak me ook een kracht staan. Die twee... Ja, die zijn niet... Nee, ervaar jij dat ook? Ervaar ik dat ook? Ik heb inmiddels geen boodschap meer aan. Dat is, bij mij werkt dat zo, dan heb ik daar geen boodschap aan en dan ga ik spelen. Dan ga ik mijn ding doen. Als mensen tegen mij zeggen, die zeggen letterlijk, maar in welke realiteit leef jij dan? Ik moet weer werken. De vakantie is afgelopen. Hekel. Ik zeg ja, ik mag weer werken. Ja, hoe dan? Ik zit zo in mijn gevoel dat het voor mij voelt alsof dingen vanzelf gaan. En dat is mooi, dan weet je ook hoe dat werkt, technisch. Vertel, ik merk dat ik er profijt van heb. Ja, eigenlijk als je, je kunt het leven zien als je groeit op en je maakt je overtuigingen eigen. Dus dingen die jij gelooft, iedereen creëert zijn eigen waarheid. Jouw waarheid is niet te mijnen en jouw realiteit is ook niet te mijnen. We delen hem, maar we zien hem anders. Dat weten we allemaal, toch? Ja. maar als ik opgroei en ik krijg altijd te horen van je moet je moet je weet je werken moet hard zijn het moet moeilijk zijn bloed zweet en tranen die leuke uitspraken als ik me daar genoeg aan heb gehoord ja dan is het en het is mijn eigen dan is het niet anders en dan kan ik op een gegeven moment Vaak zijn we ons niet bewust van die overtuigingen die we doen, waar dat zit. Dus die realiseren we ons niet. Maar we vinden ons op een gegeven moment wel op een plek van ja, maar ik vind balen. Ik baal ervan. Ik ervaar het als wat jij zei. Het is een strijd. Wat daar dan onder zit is die overtuiging en die mensen proberen hem dan in te vullen met iets anders. Maar omdat ze niet hebben gevoeld. Waardoor? Waar die wortels zitten, die keren en die overtuigingen. Dan krijg je twee dingen die gaan tegen elkaar zitten. Dat is net als het noord en zuid van een magneet. Die polen ga je letterlijk tegen elkaar zetten. Ja, die gaan niet. Maar doe je ze andersom, dan kleeft het. Dus dat betekent, ben ik me bewust van het een en kan ik het voelen en zien, kan ik ook heel bewust kiezen. Maar die heb jij gecre�erd voor jezelf. En wat dan is, mensen gaan dan, daar kom ik jouw lezie van aan. Wat jij dan hoort, ja, maar hoe doe jij dat dan? En dat wil niet zeggen dat de jaloezie slecht is. De jaloezie zegt wat over de andere persoon. Van goh, wat misgun jij jezelf? En je ziet het wel in een ander en je denkt, bananen, dat wil ik eigenlijk ook. Als je bewust bent dat al die gedachten en emoties... een boodschap zijn voor jezelf, kun je ze bewust omzetten. En er wat mee doen. Maar als je die bewustwording niet aangaat, blijf je hangen in dezelfde drek. En dan blijf je in jaloezie, blijf je in oordeel, blijf je in angst die je niet eens voelt en maar zegt, ben ik niet bang, ben ik niet bang. Omdat we bang zijn, dat er oordeel is, angst. En daar gaan we terug naar perfectionisme. Want dat is een hele laagdrempelige manier om uiteindelijk met die angsten aan de slag te kunnen. Zonder dat je direct... bang hoeft te zijn voor de angst waar je mee aan het slag gaat. Ja, of je schaamt voor de angst of weet ik welk plaatje erop zit. En dan laat het dan een ingang zijn om een oefening van te herkennen. Ik was met iets heel leuks bezig. Waarom is het niet meer leuk? Want wordt er nu iets van mij verwacht? Wat verwacht ik van mezelf? Dit is perfectionisme. Omarm het perfectionisme en zeg dank je wel perfectionisme. Ik mag nog dit en dit en dat en dat loslaten. Ja, en dan loslaten zou ik willen vervangen, want we zeggen allemaal loslaten. We zeggen allemaal loslaten, maar dan komt het dat we er vanaf willen. Maar zodra je er vanaf wil, laat die niet los, want dan blijf je hem gewoon. Want je hebt niet geluisterd naar de boodschap van jezelf. Dus zodra je ergens tegenaan loopt, zo voelt dat dan. Ik zit even vast. Het voelt een beetje als ik zat in de flow en ineens sta ik tegen een muur. Ik zit in de flow, begin in een keer te raften. En dan, boom, ik loop vast. Nou, vaak komen we er pas achter bij die muur. Op een gegeven moment leren we het bij raften. Je zit tegen die muur. Dan is het niet, ok�, ik wil er van af, ik laat het even los. Maar dan is het kijken en voelen. Echt voelen hoe ongemakkelijk het voelt. Want daar zit de boodschap in. In dat ongemak kun je voelen, wat heb ik mezelf wijsgemaakt al die jaren? Welke overtuiging? Wat heb ik mezelf... keer op keer willen bewijzen dat het leven moeilijk is of dat ik niet goed genoeg ben. Daarom doe ik mijn perfectionisme. Perfectionisme, ja, het is een symptoom. Het uitzicht in perfectionisme, dat is mijn symptoom en daarom loop ik tegen de muur en dan denk ik dat is de schuld. Nee, nee, nee, nee. Dus ga voelen, ga zakken in je gevoel. Zakken, zakken, zakken en dan kom je op geen moment tegen. En als je denkt dat je op de bodem zit, er zit nog een bodem onder hoor. Echt waar. En als je denkt dat je dan nog niet verder kan zakken, ga je nog een stukje en daar zit ie. Dan ben je al heel eind. Technisch gezien als je hem ziet voor wat hij is. Wat je zegt, dan ben je er eigenlijk al. Als je die perfectionisme ziet wat het je uitnodigt. Wat je dan weer terug in die flow kan. Want het gebeurde eigenlijk bij jou. En toen was er ineens ruimte van, oh het wordt nog mooier. Dus het stroomde weer? Ja, er was weer rust. Ah ja, ik snap hem. Het was weer die ontspanning. Je kaak was weer helemaal ontspannen. Je schouder zakte. Zakte, mijn adem stroomde weer. En ik snapte ook, ah wacht even, dit kwam uit een stuk. Alles moet... Ik weet nog wel, je doet het goed of je doet het niet. Die uitspraken. Dat was de één die mijn eigen was. En als je die dan even voelt, en het was slechts een renstant eigenlijk, een residu, daarom was er ook zoveel ruimte om hem te ontdekken. Als ik die ruimte niet had gevoeld, als dit nog een volledig stuk was, thema was, dan hadden wij die uitwisseling zo niet gehad. Had ik een andere uitwisseling gehad, die mij iets anders had laten zien, want het is natuurlijk een spiegel. Maar als je hem dan eenmaal binnen laat omarmd, zoals jij hem zou mooi zijn, kan die veranderen, want dan zie je voor wat hij is. Als we perfectionisme doen, loop weg, ga naar buiten, zet een muziekje op, ga ademen en voelen waar is de spanning. Ga je eerst maar zo ontspannen. En die vijf minuten, drie minuten, gaat echt niet voor zorgen dat het niet afkomt. Want die angst doen we ook. Als we perfectionisme doen, zijn we ook bang dat het niet op tijd af is. Die zitten een beetje aan elkaar vast. Ik heb geen tijd, het moet nu. Dus neem die drie minuten even voor jezelf. En ga je eerst zakken. Zodra je naar me komt, spannend, krijg je weer ruimte. Krijg je fysiek, letterlijk, op alle lagen emotioneel weer ruimte, om te zien wat er nu aan de hand is. Dat is eigenlijk alles. En dan kun je zelf de vraag stellen... Wat is het ergste dat er kan gebeuren? En die vraag kun je tot in het eindige blijven herhalen. En die werkt ontzettend krachtig. Dus ik wilde dit ding af hebben. Wat is het allerergste dat er nu kan gebeuren als ik hem niet af heb? Ja, dat het een dag later is. Wat is het allerergste dat er gebeurt als het een dag later is? Ja, dan ben ik al klaar. Niet. Maar heb ik een deadline, dan zijn mensen teleurgesteld. Oké, wat als mensen teleurgesteld zijn? Wat is het ergste dat er kan gebeuren? dat ik me ongemakkelijk voel. Dus je gaat van buiten naar binnen. Wat is het ergste wat er kan gebeuren als ik me ongemakkelijk voel? Ja, dan ervaar ik dat ik misschien niet goed genoeg voel. Ah, wat is het ergste wat er kan gebeuren als ik me niet goed genoeg voel? Ja, dat ik verdrietig ben. Voel het maar. Of dat ik boos ben. En dat is het. En dan voel je, ik ga niet dood. Dit is een hele simpele. Hoe klinkt deze voor jou? Er zijn meerdere oefeningen, maar... Deze herken ik. Deze vraag ik me ook weleens af. En dat is wat je zegt, heel krachtig. Dit is een middel om jezelf weer die ruimte te geven. Je stopt met je eeuwige, oneindige gesprek in jezelf. Als je bezig blijft in dat perfectionisme. En dan geef je jezelf de ruimte. En dan vloeit bij mij vaak ook weer... de plezier terug. Ja. Want dan kan ik opnieuw, dus ik kies er eigenlijk voor om opnieuw het plezier in te duiken. En dan komen de mooiste dingen. Ja, want plezier is creativiteit. En perfectionisme is controle. Nou, die twee, als je ze los van elkaar ziet, werken ze niet, want dan werken ze tegen. Maar zodra je durft om ermee te spelen, open je hem om te regelen. Maar dit zijn gewoon de basics zeg maar. Simpel om mee te oefenen. Ik zie het als de uitnodigingen. En dit is de reis die het leven heet. De uitnodiging om te zien van hey, waar kan ik nog meer stretchen? Waar heb ik nog meer ruimte om in te nemen? Waar kan ik nog meer spelen?